Site ea Internet ea Batɛmwɛ ba Yehova

Home Beliefs Future Medical Topics Contact Us Publications Languages
Bekalikali bɛbɛta nd’okiji

NSANGO EALA BOKIJI BOUMA

NSUK’EA
BANGOMBA
B’AMPULU
EOTUTAMA!

Bangomba b’ampulu bale na? Woka lɔkɛsɛji ɛnjɛna wɛ baoi b’obe bakelama nda lina ja bangomba? Woka ɛɛfɛ mongo nd’otema ɛnjɛna wɛ litumba, baoi ba bɔɔma lá baoi b’obe bakelama la banto bayakumya wate basaela Njakomba? Bekakatano buuke byima nd’angomba ntsina na?

Bobe bofa ele bangomb’auma, bobe bole wate ele bangomba b’ampulu. Yesu Kelesu, bonto omemyama buuke mongo nd’okiji nd’aoi ba losambo, asangaki wate bangomba b’ampulu bifoota mmuma y’obe, o nga ole ‘botamba w’obe ootaka mmuma y’obe.’ (Mateyo 7:15-17) Bangomba b’ampulu baota mmuma na?

1. Basoda nd’etumba; 2. Ngelo; 3. Mumpɛ

Bangomba b’ampulu . . .

BAYAƆTSWƐYA ND’AOI BA LITUMBA LA POLITIKI: Zulunalo emɔ (Asiaweek) esanga wate: “Nda Asie la nda lisika limɔ, bankonji banɛ bale la mposa wate batsikale nda mpifo ikiyɔ, bafomba banto bampulu b’obe mongo nd’aoi ba losambo.” Ngɔsɔ, zulunalo ɛkɔ eɔkɛbisa, esanga: “Bokiji boy’oosesangana.” Nda bokiji wa Etazini, bokambi ɔm’oa lingomba, onjeana buuke mongo nd’aoi ba losambo atefelaki asanga: “Ng’olanga wate banto bayoome banto buuke mbala ɛmɔkɔ batsike ooma banto, eɔnga wɛ oome banto bakɔ.” Ende aotumya ndeng’ea maoma banto bakɔ? “Waome iyɔ bauma nda lina ja Nkolo.” Lɔlɔ nde Bible etefela wate: ‘Ng’onto asanga: Ndanga Njakomba lɔlɔ nde ina bɔn’oa nyango, ale bofombi oa bampulu.’ (1 Yoanasi 4:20) Yesu atefelaki asanga: ‘Lolanda oolanga bainyi bakinyo.’ (Matayo 5:44) Bangomba, bafa baimeji bakiyɔ wɔtswɛ nda litumba, bale banga?

BALAKA BALAKO B’AMPULU: Bangomba buuke bayolake wate bolimo nkina elimo ele wate etei ea byonge by’onto etsikala nda lobiko nga bont’aowa. Ngɔsɔ, ng’olaka iyɔ balako b’eleng’enko, buuke wa bangomba bakɔ bafomba baimeji bakiyɔ, balɔmba falanga kela baɔndelake ntsin’ea belimo besil’oowá. Lɔlɔ nde, Bible efolake lilako j’eleng’enko. ‘Bolimo okelaka joi j’obe, boko wifowa.’ (Yezekele [Ejekiele] 18:4) “Iy’ayoike beya wate bifowa; lɔlɔ bawei bafea joi limɔkɔ nyɛ.” (Wongoji 9:5) Yesu alakaki wate bawei bifokunjwa—lilako linko seki lifa la ntsina ng’anto bale la bolimo bofoowe. (Yoanasi 11:11-25) Lingomba likɛ lilaka wate bolimo bofoowe?

BIMEJA NSANGANYA BYONGE BAENDE L’AMATO NDENG’EA MBINDO: Nda bekiji bɛmɔ bya Mpoto, bangomba bamɔ bimeja baende banɛ bayosanganye byonge l’aend’amɔ bakite bamumpɛ, ko bimeja bamato banɛ bayosanganye byonge l’amat’amɔ bakite bamamɛlɔ; ko bangomba bakɔ balɛmɔla bangufɛnema wate bimeja liyala ndatsa baende l’aende ko bamato l’amato. Lá bangomba banɛ bayotone baoi bakɔ ba mbindo bimeja bakambi b’angomba banto banɛ bayofite bana batosisi, l’osanganyaka l’iyɔ byonge. Nd’aoi banko, Bible elaka na? Bible esanga folele wate: ‘Talofombamake: banto ba linsamba, l’iy’amemya baidola, l’iy’akela jibi, l’iy’akela baoi ba nsɔi mongo nda byonge bikiyɔ, ko l’iy’akela ngɔkɔ l’aende bamɔ . . . bafaosangola likulaka ja Njakomba.’ (1 Ba-Kolinto 6:9, 10) Weya bangomba banjimeja nsanganya byonge baende l’amato ndeng’enko ea mbindo?

Nd’ɛkɔlɔ beyoya, bangomba banko bayoote mmuma y’obe bifosuka ngamo? Yesu aɔkɛbisaká asanga: ‘Botamba bouma bofoote mmuma y’ɔlɔtsi wifɔkɔtama ko wifotumbama nda tsa.’ (Matayo 7:19) Nsɔnsɔlɔ mongo, bangomba b’ampulu bifosuka ko bifoomama! Bangomba bakɔ bifosuka ngamo, ko ekeke na? Wambo wa buwo bonko bole nda Bible, nd’enɛyɛlɔ ea lɔtɛlɔ ekɔtsi nda bokanda wa Eneyelo, bokafo 17 la 18.

Bangomba b’ampulu bangela “bankonji b’okiji”

1. Bomot’oa ndumba akisi nd’ɔkɔngɔ wa nyama ele la bɛtsa nsambo; 2. Nyama enko eoma bomot’onk’oa ndumba

‘Iny’ant’akami, jola lim’elende’

Bangomba b’ampulu bifosuka ngamo?

Oka joi linɛ. Bomot’oa ndumba akisi nd’ɔkɔngɔ wa nyam’ea kamo mongo. Nyam’ɛkɔ ele la bɛtsa nsambo ko la baseke jom. (Eneyelo [Njiso] 17:1-4) Bomot’ɔk’oa ndumba ale elilingi ea na? Angela “bankonji b’okiji.” Bomot’ɔkɔ alɔtsi litoo ja ngola, ale la insɛnsɔ, ko ale mongo bont’ow’ɔmɛngɔ ndekola. Lenkina, nda njel’ea besala bekae bya lilɔka, ‘benanga byuma byofombamaka.’ (Eneyelo [Njiso] 17:18; 18:12, 13, 23) Bible eotosaja tseye wate bomot’ɔk’oa ndumba ale wate lisangá ja bokiji bouma nd’aoi ba losambo. Afa elilingi ea lingomba limɔkɔ, ale wate elilingi ea bangomba bauma baota mmuma y’obe.

Nyam’enko, eki bomot’onk’oa ndumba okisele, ele wate elilingi ea bankonji ba politiki nd’okiji bouma.* (Eneyelo [Njiso] 17:10-13) Bangomba b’ampulu bakisi nd’ɔkɔngɔ wa nyama enko ele elilingi ea bankonji ba politiki; bangomba bakɔ bameka oosenja likateli la baoi ba nyam’enko.

Lɔlɔ nk’elingi, joi limɔkɔ ja kamo mongo jifokeama. ‘Baseke jom baki wɛ wɛnaka la nyam’enko bifina bomot’onk’oa ndumba. Bifowɔfɔnɔla toat’ende, bifowotsika botaka, bifɔla byunyu bekae, bifowotumba nda tsa.’ (Eneyelo [Njiso] 17:16) La mbalakaka, bankonji ba politiki ba bokiji bouma bifouna la bangomba b’ampulu ko bifowaoma nyɛɛ! Bont’os’okela joi j’eleng’ɛkɔ ale na? Eneyelo, bokanda wa Bible, eokaya wambo, esanga: ‘Njakomba aolila nda botema bokiɔ lonkanyi jwa nkakokya wango bokae.’ (Eneyelo [Njiso] 17:17) Nsɔnsɔlɔ mongo, bangomba b’ampulu bifutsa bomwa eka Njakomba nd’aoi bauma b’obe bakel’iyɔ nda lina likae. Ng’onjeya ende otena bakambo ndeng’ea tsii, Njakomba ifooma bangomba b’ampulu nda njel’ea bankonji ba politiki, bansamba ba bangomb’akɔ.

Ng’olanga wate etumba enk’ea bangomba b’ampulu efokɔkwɛlɛ, eɔnga okele na? Angelu ea Njakomba atefela, asanga: ‘Iny’ant’akami, jola lim’elende.’ (Eneyelo [Njiso] 18:4) Nsɔnsɔlɔ mongo, aɛyoko wate ekek’ea njoola lima bangomba bakɔ b’ampulu! Ng’olola ɛkɔ, okusa oolota nko? Eɔnga wimane nd’ɔlɔngɔ wa banto banɛ bafimeja wate Njakomba al’ɛkɔ, ntsin’ea banto bakɔ bifoomama. (2 Ba-Tesaloniko 1:6-9) Esika ɛmɔkɔ ekusa wɛ oisama ele o nda lingomba ja nsɔnsɔlɔ. Okus’oeya lingomba ja nsɔnsɔlɔ ngamo?

Eleng’ekusa wɛ oeya lingomba ja nsɔnsɔlɔ

Mmuma y’ɔlɔtsi iyota lingomba ja nsɔnsɔlɔ ile na?—Matayo 7:17.

1. Banto ba bekiji ndenge la ndenge bale la bosalangano; 2. Baofungola Bible; 3. Yomoto aambana la nyang’ekae

Lingomba ja nsɔnsɔlɔ . . .

LILE LA LOLANGO: Banto bayosambele eleng’ea nsɔlɔnsɔlɔ ‘bafa banto ba bokiji,’ bafokafuane ntsin’ea mposo ya byonge nkina ntsin’ea bɛnkɔkɔ bekiyɔ, ko bale la ‘lolango.’ (Yoanasi 13:35; 17:16; Belemo 10:34, 35) Nd’esika wae baomane, bimeja iwa nd’elɔk’ea baninga bakiyɔ.—1 Yoanasi 3:16.

JILELA JOI JA NJAKOMBA BOTEMA: Nd’esika wae lingomba ja nsɔnsɔlɔ lilake “bɔnkɔkɔ” la “balako bale o ntomo y’anto,” balako ba lingomba ja nsɔnsɔlɔ bima nda Bible, Bonkanda wa Njakomba. (Matayo 15:6-9) Ntsina na? Ntsin’ea ‘bonkanda bouma wa Njakomba bokeama la elimo ekae, bɔɔnga nda ndalaka, mpɛngɔla, ndalongya, mbongola eleng’ea tsii.’—2 Timɔte 3:16.

LIƆNGYA BAOTSI KO LILAKA BANTO BEEKO BYA BOKINSANSE: Lingomba ja nsɔnsɔlɔ lilaka baende ndeng’ekus’iyɔ ‘olanga baaji bakiyɔ nga byonge bikiyɔ mongo,’ lisaja bamato wate bayale la ‘imemya buuke ele baome bakiyɔ,’ ko lilaka bana ndeng’ekus’iyɔ ‘ootosa baise l’anyango bakiyɔ.’ (Ba-Efese 5:28, 33; 6:1) Ko lilaka banto bale la likulaka wate eɔnga bayale ndakisa nd’aoi ba bokinsanse.—1 Timɔte 3:1-10.

Bangomba bauma balaka banto baoi banko? Buku emɔ (Holocaust Politics) enjolaki nda 2001, etefela, esanga: “Nga banto buuke bokaki ko basaelaki baoi baki Batɛmwɛ ba Yehova olakaká, seki bangomba bataomaná ko seki banto bataomaná nk’o l’isisi nd’okiji.”

Nda bekiji 235, Batɛmwɛ ba Yehova bafosuke o olaka beeko bele nda Bible nda ntsin’ea bokinsanse—iyɔ ngɔkɔ basaela beeko bɛkɔ nda lobiko lokiyɔ. Eɔnga wase Batɛmwɛ ba Yehova kela bakosaja weye baoi balanga Njakomba wate okele kela wɔɔndɛlɛ ndeng’ejimej’ende. Aɛ yooko wate ekeke ea njeya baoi bakɔ. Tɔmɔngake oekola baoi bakɔ. Nsuk’ea bangomba b’ampulu eotutama!—Sefanya 2:2, 3.


*  Ng’olanga weye ndimbola imɔ nda joi linko, eɔnga oande buku Emoniseli: kokokana na yango ebelemi!, buku ea Batɛmwɛ ba Yehova.

Eolola nda 2006

Lyango ja lisolo